Waardevolle Gezelligheid
Mr. Polska
Hoeveel geluk kan je als Nederlandse artiest hebben? Net toen Mr. Polska de laatste hand aan het leggen was aan zijn debuutalbum, lanceerde de PVV enkele maanden terug het ridicule Meldpunt voor Oost-Europeanen. Een slimme jongen van Poolse afkomst grijpt zoiets aan voor zelfpromotie, en Polska is een slimme jongen: zijn Meldpunt voor Waardevolle Gezelligheid lanceerde hem van gerespecteerd-in-de-scene (State Awards, etc.) tot het niveau NOS, Volkskrant, officiëel-Floriade-openen. Goed gedaan.
Polska heeft gelukkig niet besloten snel nog een nummer op te nemen gewijd aan de anti-Poolse retoriek van Wilders c.s., dat zou er ook te dik bovenop liggen. Bovendien past het helemaal niet in de tekstuele wereld waarin de jonge twintiger verkeert. Naar eigen zeggen weerspiegelt deze debuutplaat het leven dat hij nu leidt: veel drank, seks, optreden, muziek maken en laveren tussen veel en weinig geld op de bank. Maatschappijkritiek zou daarin uit de toon vallen.
Polska woont al sinds zijn vroege jeugd in Nederland, maar maakt nog steeds dankbaar gebruik van zijn status als outsider, als het gaat om taal: "ik ben een wilde Pool, ja een aardappel", "deze slonsje maakt een plonsje", noem maar op. Soms komen zijn teksten over als simpelweg slordig taalgebruik, alsof hij geen zin had om serieus een creatieve oplossing te bedenken: "ik stink naar bier maar ik tong met Samantha / en ze maakt 'n jochie hard als één blok cement-ah".
Maar vaker werken de absurde frasen en metaforen wel goed: in 'Technologee' wordt fijn gespeeld met het cliché van de dommekracht uit het Oostblok: "Echte mannen hebben testosteron / echte mannen drinken bier op 't balkon". Het refrein maakt het af: "Technologie, ja technologie / wij uit het oosten vatten dat nie". Op zulke momenten, en ze zijn talrijk, krijgt Waardevolle Gezelligheid ook iets van goede satire.
Hoewel hij zelf een feestalbum wilde maken, is Polska ook eerlijk over de minpunten van zijn leven: 'Onzekere glimlach' verhaalt: "Ik moet nog gaan douchen en ik ben n beetje woozy / want ik drink al sinds de middag dus ben ready voor wat pussy". Stoere zinnen over een bandeloos leven, maar met een ondertoon van treurnis. Zoiets komt terug in relatiedrama 'Leg een Traan': "Afterparty's voor de sneuvelkoning Polska / je wilt niet met me praten, je zegt ik stink naar wodka".
Polska's vaste kompaan is Boaz v/d Beats, de producer van de Nouveau Riche-kliek. Hij is lekker op dreef, in de harde dubstep-stijl die Kraantje Pappie's debuutalbum laatst ook al overheerste. De meeste nummers wobbelen, zagen en hakken en zijn goed voor te stellen als sloophamers in de club. Zo nu en dan komt er een soort Caraïbisch reggaeton-sausje overheen ('In een Kreukel'), op andere momenten wordt er overgeschakeld op rechlijnige 4-to-the-floor trance-hop uit de David Guetta-school ('Bolle Man').
Muzikaal gezien zijn alleen de gezongen refreins de zwakke broeders: een soort lichtgewicht happy hardcore-refrein in 'Leg een Traantje', het cliché "vraag mezelf af of dit het is" in 'Beetje Denken'. Ze klinken vaak wat amateuristischer dan de rest. Andere nadelen zijn er eigenlijk niet aan deze plaat, al is het wel de vraag of een vol uur lang (het normale album, plus drie bonustracks) knallen en beuken op den duur boeiend blijft. Deze plaat kun je maar het beste zien als grondige voorbereiding op Mr. Polska live: hij sloopt waarschijnlijk elke zaal met deze muziek.
Street Knock
Swizz Beatz ft. A$AP Rocky
Deze single van een aankomende mixtape draagt zijn naam, maar eigenlijk is Swizz Beatz een figurant in het nummer. Hij rijgt twee coupletten aan elkaar met nikszeggende opschepperij van het allooi: "I ain't got no time, I ain't doing no time / why you looking at me? I ain't dropping no dime", plus heel veel ritmisch gegrom en gesnuif om de stiltes op te vullen. Het bekende werk van iemand die een betere producer dan mc is.
Maar hij heeft ook veel geld, en dus kon hij het talent gewoon om zich heen bestellen: superproducer Araabmuzik knalt er een onderkoelde maar rete-funky beat vol tokkelende strijkers en drumfills in, en Harlem's finest A$AP Rocky komt met een couplet vol bizarre statements als "White like milk, got bakes like the cereal / Bake cakes & purple syrup and my breakfast is complete". Het mooiste is nog: er is geen refrein. Dus geen zinloos gebral of lichtgewicht r&b-zangeresje kan de sfeer verzieken. Swizz, kom maar door met meer van dit. En aarzel niet om zelf aan de zijlijn te gaan staan.
SoFar EP
Soosh
Het progressieve hiphop- en electronicalabel Fremdtunes uit Den Bosch gaat steeds vaker de grenzen over. Ruim een jaar geleden brachten ze een ep uit van de Britse producer Kelpe, nu komen ze met Soosh aan, een Schotse producer van Iraanse oorsprong. Zweverige Dilla-hiphop en IDM, snufje wonky en wat opgeknipte r&b-vocalen, met remixes uit Denemarken, Engeland en Nederland.
De eerste drie nummers zijn van Soosh zelf, en die klinken behoorlijk als de ingetogen electronica die het afgelopen jaar populair werd onder de noemer 'poststep': James Blake, Mount Kimbie etcetera. In opener 'Us' horen we bijvoorbeeld een duister orgel, subtiele en spaarzame percussie en opgeknipte vocalen met een melancholieke ondertoon (“These things are” / “Yeah” / “Who are you?”). 'Speechless' klinkt met zijn zware synth-orgel wel erg als de ingetogen futuro-gospel van James Blake's debuutalbum. Twee remixes, van Nederlander Jameszoo en de Deen Sekuoia, blijven in het idioom van Soosh zelf hangen: beats lijken op gerinkel met kettingsloten of het vallen van regendruppels, het tempo ligt laag. Het is erg mooie muziek, maar het mist soms wel een beetje iets eigens.
De andere remixen voegen er gelukkig wat aan toe. Vooral snelheid: Kelpe maakt van 'Speechless' een dansbaar hiphopnummer uit de Hudson Mohawke-school, met hoge heliumstemmen en synthbliepjes als vrolijke noot. De orgelmelodie versnelt en vertraagt alsof er iemand met de tape-loop aan het klooien is. Erg fijn, net als Greenwood Sharps' remix van 'Us', eveneens sneller en volgepropt met opgeknipte r&b-vocalen die lijken op (of zelfs afkomstig zijn van?) R. Kelly en Aaliyah. Al met al een geslaagde ep, op naar dat album.
PeterPanBoy
Kempi
Wow, dat is welkom, na de zoetigheid van de ep TegenK4nker van afgelopen Kerst: de nieuwe single van Kempi is één grote brok hypeness, een vier minuten durende klap voor je smoel.
Het intro zegt al genoeg in tien seconden: stukjes gesampled gejuich, zo'n mixtape-airhorn, een peilloos diepe basdrum in 'A Milli'-stijl en de ritmisch gebruikte sample 'what!'. Kempi rapt in de bijna-ademloze stijl die hij tegenwoordig vrijwel standaard hanteert (als hij niet zingt, althans), en hij neigt om de paar maten zelfs naar schreeuwen. Dat werkt erg goed om de opgefokte sfeer van het nummer over te krijgen en van 'PeterPanBoy' een fijne compromisloze dirty south banger te maken.
De titel is nog het origineelste aan de tekst ("Vallen kan ik never, noem me never-land"). Dat hij verder niet zoveel bijzonders zegt, is in deze situatie irrelevant: het gaat van bedelen bij de fans ("Facebook, like me" zegt hij twee keer) via drugspraat ("Light the hash, puff, pass 'em") naar andere clichés ("Nooit weg geweest, maar back again"), maar hoe het klinkt is wat echt telt. En het klinkt goed. Er komt iets van een 'PeterPanBoy'-release aan, meldt het persbericht van Top Notch, maar welke vorm (album? ep?) die heeft is nog niet bekend. Afwachten maar.
Ze Vragen Me
Jiggy Djé
Jiggy Djé besloot zichzelf nog wat meer tijd te geven om album drie (Het Grote Plaatje) af te ronden, en dat is een verstandige zet: zijn voorgaande soloplaten, en ook die ene met Tenshun onder de noemer Kohfie Konnect, kenden vrijwel geen zwak moment. Om die winning streak vol te houden kun je maar beter schaven tot je een ons weegt. En nummers die niet fenomenaal zijn, van de plaat af gooien. 'Ze Vragen Me' is er zo eentje.
Yung Felix produceert 'm, evenals dat hele nieuwe album van Jiggy. Hij laat zijn stevige pianobeat wat lichter klinken door er exotische zang en trommeltjes omheen te draperen, en creëert zo een redelijk zonnige achtergrond voor Jiggens' zorgeloze gesnoef: "Ik ging van goed ziek, naar beter ziek, naar motherfucking pandemie", aldus "een van de meest mastere, zo niet de masterste zelf". De toekomstvisie waarover hij in 2006 aan State vertelde (surfoord beginnen in een warm land, part-time muziek maken) blijkt nog springlevend: "in een jaar of zes / als je je surft op het web / you might catch me in a wetsuit / surfin' de Franse westkust".
Op een relaxte laat-maar-waaien-manier is het een heel tof nummer, maar toch net iets te weinig memorabel om op dat album terecht te komen. De beat luistert prettig weg maar de percussie is wat aan de softe kant, en met twee verschillende refreintjes
die elk minstens twee keer voorbij komen, zit er relatief veel 'vulling' in het nummer. Met andere woorden, prima geschikt als internet-freebie.
Everlations
Everliven Sound & Inf
Je ziet ze al zitten: beetje blowen, beetje ouwehoeren, beetje muziek opnemen aan de Zeedijk. In 2010 bleef mc duo Everliven Sound uit New Jersey wat langer dan strikt noodzakelijk in Utrecht hangen, waar ze toen op Roffest optraden. In negen dagen werd deze plaat opgenomen in culturele vrijstaat Kytopia, samen met plaatselijke mc's en producers.
Tijdens die negen dagen gaf ook nog eens een harde schijf met opnames de geest, waardoor vocalen van de Amerikanen op het laatst opnieuw opgenomen moesten worden. Toch klinkt Everlations niet als een haastklus: mc's Skit Slam en Cymarshall Law klinken indrukwekkend zelfverzekerd, nonchalant en lichtelijk hees, in die typische New York-traditie (denk aan die oude Soundbombing- en Lyricist Lounge-platen). Ze zeggen weinig bijzonders, en heel veel geniale one-liners zijn er niet te destilleren, maar gewoon overtuigend braggen is al heel wat waard: "Any building I rock / I'm taking it down / we get it poppin' / your crew can wait in the lounge", aldus Cy in 'No Boundaries'.
Ook producer Inf is op dreef: veel jazzy elektrische piano's, saxofoons en trompetten en overwegend vrij snelle boombapbeats maken het tot een soort nostalgisch '95-hiphopfeestje, zonder de negatieve connotatie van 'vroeger was alles beter' die daar soms omheen hangt. In cowboy-nummer 'Lone Ranger' speelt een twangy gitaar de hoofdrol, in stampende posse-cut 'No Boundaries' een vette orgel. 'The Hypenoid' lijkt met zijn imposante blazers, piano-akkoorden en scratches wel een beetje op zo'n ouderwets opgefokt M.O.P.-nummer van weleer. Daar kan de wereld nooit te weinig van hebben. Dat Beats Broke de instrumentals even prominent in de verkoop gooit als het 'echte' album, moge een teken zijn van de kwaliteit van de muziek.
Toch verraden een paar rafelrandjes dat dit tekstueel geen enorm ambitieus project is, waaraan alles moet kloppen. Er zijn soms vrij suffe teksten van de Amerikaanse mc's ("They love me in the UK, cuppa tea and biscuits" of "my bars is crack / so I became a dealer"), en of de beeldspraak in 'She Is the Reason' helemaal geslaagd is, is aan de lezer: "Got wet from the storm when I made it rain inside her". De onbekende mc What's His Name rapt in 'No Boundaries' wel erg met een Nederlands accent en lichtelijk naast de beat. Maar goed, dat hoort een beetje bij zo'n impulsief, losjes georganiseerd project. Liefhebbers van dat klassieke New Yorkse boombap-geluid, sla je slag.
Microphone Colossus 2
Sticks & Kubus
"Ik hoorde dus over Picasso dat hij z'n shit in één keer schilderde - gewoon één streep en dat is het. [...] Eigenlijk ben ik de Picasso van die hele rapshit." Halverwege het tweede album dat Zwollenaren Kubus en Sticks samen bakten, vat de mc van de twee in een intro samen waarom hij nog steeds tot de top van de Nederlandse hiphop behoort. Nonchalante, ironische opschepperij die klinkt alsof het ter plekke uit de mouw geschud wordt. MC2 werd eerder dit jaar dan ook als gratis download uitgebracht, gewoon omdat de twee er zin in hadden. De plaat bleek zo populair dat er deze week ook een cd-versie verschijnt. Terecht?
Met 25 minuten speeltijd is het in ieder geval geen volwaardig album, en 'Harde Kerrun' klinkt nogal onaf: rare opbouw, met veel stilte in het midden en een heel kort gastcouplet van oud-Opgezwolle-collega Rico. Maar bij dit nummer maakt Kubus' zware beats met bizarre synth-uithalen het toch de moeite waard, en de rest van deze plaat is ook zo zorgvuldig in elkaar gezet zodat je je als cd-koper niet bekocht hoeft te voelen. Zelfs als ze gewoon wat lol hebben in de studio, komen deze twee met jaloersmakende kwaliteit.
Zo licht Sticks naast al 't laconieke gebral ook een tipje van de persoonlijke sluier op, bijvoorbeeld in 'Zoals Dit': "Nerveus of schizo / ik was zelf ook zelfs effe twisted / schrijven is in m'n leven een lichtpunt / maar zodra de spotlight erop staat, laat maar". Dat sentiment is de rode draad in 's mans teksten, en maakt ook duidelijk waarom het uiteenvallen van Opgezwolle op hun commerciële hoogtepunt volkomen logisch was. Even later spuwt hij zijn gal over een (fictieve?) collega/concurrent: "Ik hoorde die plaat , tis plastic / Je bent blank maar rapt 't n-woord / wat is er met je? Waar zit je ergens?"
Maar het grootste gedeelte van de tijd is het gewoon slap ouwehoeren geblazen, en weinigen doen dat zo fijn als Sticks: "Stickert is de man die niet zeurt maar gaat / Stickert is de man die alles afkeurt wat je maakt", klinkt het in het rete-funky 'Winterklaar', en even later "Ik ben kritisch in een sessie, 'k zet mc's in een depressie / diepe deceptie want ik heb geen tijd voor je fokking sneakercollectie". Hij schakelt mooi tussen opgefokt schreeuwrappen en nonchalant mompelen. Ook Rico komt lekker luimig naar voren in 'Boddiegart': "Doelwit voor de fans, schietschijf voor de haters / ik ben 't haasje, skeit zelfs eieren tijdens Pasen".
Dat deze plaat zo geslaagd is, is ook vooral te danken aan Kubus. Hij schakelt tussen funky old-school boombap met grimey randje ('We Doennie Mee') en compleet overstuurde teringherrie ('Recalcitrant'), en maakt tussendoor met 'Winterklaar' zo'n beetje zijn meest poppy, dansbare beat sinds 'Wie Is Ut?'.
Vorig jaar bracht Kuub samen met Rico DMT uit, een album dat te koop was maar bij vlagen klonk alsof de twee een beetje aan het aankloten waren in de studio. Bij deze plaat is het precies andersom: gratis te downloaden, maar creatiever en beter afgerond dan menig Nederlands hiphop-album. Indrukwekkend.
Georganiseerde Chaos
NoizBoiz
Al vrij vroeg op deze plaat geeft de NoizBoiz Kru shoutouts aan gelijkgestemde zielen in het land: Zwart Licht, Boef & de Gelogeerde Aap en nog wat artiesten. "Maar wij begonnen met deze shit", waarschuwen ze. Het Rotterdamse drietal is sinds 2004 bezig met een mengeling van grime, hiphop en dancehall en bracht in eigen beheer al twee lp's uit. "Vergeet dat niet dus kom echt niet lullen", vervolgt mc XL. Waarmee direct het grootste probleem van dit album duidelijk wordt.
XL levert de meeste vocalen op deze plaat, en die wringen net iets te vaak. Van kromme beeldspraak als "De economie gaat door een zwaar dal" tot puberale liefdespoëzie als "Altijd lief, toch assertief / niet zeurderig als een klachtenbrief", het wordt duidelijk dat hij als mc nog tot volle wasdom moet komen. Ook inhoudelijk zijn er weinig momenten waarop je aandacht getrokken wordt. De onzin van dure merkkleding ('Gehersenspoeld') of hoe bizar het eigenlijk is dat Geert Wilders zo'n succes heeft ('Normaal'). In dat nummer klinkt XL zelfs even als een GeenStijl-reaguurder: "Maar 'n kind z'n edele delen betasten [...] zit je eventjes vast, of een taakstraf".
Maar inhoudelijk moet je hiphop nooit te streng beoordelen, en puur muzikaal gezien zijn er ook genoeg fijne momenten te beleven op Georganiseerde Chaos. De trage, dubby hiphop van 'Volg' (alleen een zware beat en wat bliepjes) noopt tot heftig meeknikken, XL klinkt daarin vervormd tot lage robotstem erg indrukwekkend. Ook de bronstige seksrap van 'Speeltuin', met dancehall-ritme, en de trage, stotterende beat van 'Eigen Zone' met steeds van kleur verschietende synth-baslijn tonen aan dat producer Mucky Muxx goed nagedacht heeft over variatie. Binnen het spectrum grime-dubstep-hiphop wordt elke nuance wel aangetikt, al wringt de combinatie grimey bas / zoetsappige R&B-piano in 'Voor Elkaar' een beetje.
Toch is het geen onverdeeld succes. Veel andere nummers ('Wie Wat Waar', 'Gehersenspoeld') draaien om nogal generieke grime- of dubstepbeats, die melodieus weinig om het lijf hebben. Een Dr. Dre-synthesizertje hier (je weet wel, zo'n hoge fluittoon), een zware wobble daar, maar vaak blijven ze niet hangen. Het komt soms over alsof het drietal alleen het genre waarin ze werken al voldoende acht om mee te scoren, zonder binnen dat genre bijzondere muziek te maken. Maar zo werkt het niet. Nu nog een success rate van ongeveer vijftig procent, op naar de honderd.
Luister Georganiseerde Chaos van NoizBoiz hier.
Pushin' Aside, Pushin' Along
First Serve
De La Soul is dead? Nu de legendarische hiphopgroep al een paar jaar geen echt album meer heeft uitgebracht en optredens op de automatische piloot doet (wat niet hetzelfde betekent als: slechte shows geven), komen de twee mc's van de groep met een zijproject. DJ Maceo (die ook af en toe rapt) is er vooralsnog niet op te bekennen. Het zou een teken kunnen zijn dat ze even genoeg hebben van het fenomeen De La Soul.
Maar deze eerste single van een in april te verschijnen album doet vermoeden dat dat misschien wel een te negatieve voorstelling van zaken is: dit klinkt als ouderwets hoge De La-kwaliteit, Plug 1 en 2 zijn verre van afgezakt naar gezapig middelbare-mannenniveau. Op het hele album leven ze zich in de levens van de fictieve middelbare-scholieren Deen Whitter en Jacob 'Pop Life' Barrow, jonge gasten uit Queens die het willen maken als mc. Ze praten met elkaar over de weerstand die ze van hun ouders ondervinden, aan de referenties te horen speelt het verhaal zich ergens eind jaren '80 af:
"She swear the fresh prince gonna fail / Parents just don't understand / I'm just trying to get my kid on"
Voor hiphop is 'mijn ouders begrijpen me niet' natuurlijk een onwaarschijnlijk suffe verhaallijn, maar in de teksten van De La wordt daar altijd iets luchtigs, ironisch en speels mee gedaan waardoor het verre van slap uitpakt. De beat van het Franse productieduo 2&4 helpt ook, dat is een fenomenale boombapknaller met hoge piano-riedel, funky zangsample en dansbare beat. In het refrein voegen ze euforische koortjes toe die precies de juiste snaar raken, in het laatste couplet komt er ook nog eens een mooi subtiel strijkinstrument bij. 2&4 heeft het hele album geproduceerd, en dit is een mooi visitekaartje voor de onbekende jongens.
Dat dit niet onder de De La-vlag verschijnt, komt waarschijnlijk doordat die producers zo'n grote vinger in de pap hadden, én omdat dit een conceptplaat is. Maar wees gerust, vooralsnog is het van vertrouwd hoog De La-niveau.
Laatste recensies
Waardevolle Gezelligheid
Mr. Polska
Street Knock
Swizz Beatz ft. A$AP Rocky
SoFar EP
Soosh
PeterPanBoy
Kempi
Ze Vragen Me
Jiggy Djé
Everlations
Everliven Sound & Inf
Microphone Colossus 2
Sticks & Kubus
Big Beast (ft. T.I., Bun B & Trouble)
Killer Mike & El P
Georganiseerde Chaos
NoizBoiz
Pushin' Aside, Pushin' Along
First Serve
