De wederopstanding van Dio
'alles er uit halen'
"Noem mij anonymous", rapte Dio vorig jaar in de hit Dom, Lomp & Famous, als grote onbekende tussen The Opposites en Willie Wartaal. Maar wie hem op weg naar de finale van de Grote Prijs van Nederland aan het werk zag, wist dat de jonge rapper uit Amsterdam niet lang meer in cognito door het leven zou gaan. Op het moment supreme, de finale in Paradiso, maakt hij het niet waar, maar Dio's ster bleef rustig verder stijgen. Rock Roll heet zijn debuutalbum, een titel die wat hem betreft staat voor genieten van het leven, 'alles er uit halen'.
Een jaar of drie geleden leek het er even op dat Dio een tienerrapsterretje zou kunnen worden. Hij is assertief genoeg om connecties aan te knopen met The Partysquad en – via het Straatremixes-imperium van Lange Frans & Baas B, waar ook The Opposites voor het eerst opduiken – leeftijdgenoot Darryl. Hij schopt het echter niet verder dan Darryl’s backup-mc, en wordt kort voor de release van de single Rellen & Rennen af gekickt. Beroemd is het verhaal dat moeder Dio wegens wangedrag weigert het platencontract van haar minderjarige zoon te tekenen. Exit Dio.
Maar niet zo snel. Met hulp van producer Twan van Steenhoven, alias Big2 van The Opposites, bereidt Dio zijn wederopstanding voor. Via de hits Dom, Lomp & Famous en Stuk wordt de weg geëffend voor Rock & Roll, een solo-album waarop Dio’s getroubleerde verleden niet onder het vloerkleed wordt geveegd. Een serieuze plaat voor een jonge hiphopper, ja, maar op vrolijkheid en hitgevoeligheid is niet bezuinigd.
Hoe voel je je nu?
‘Ik voel me goed. Opgelucht, nu de plaat er uit is. Ik denk dat ik er een jaartje aan heb gewerkt, ik ben klaar om nieuwe stappen te maken. Ik kijk natuurlijk nog wel uit naar de singles, maar een aantal persoonlijke zaken heb ik echt van mij af geschreven.’
Voor een debuutalbum heb je je hele voorafgaande leven ter inspiratie.
‘Ik denk niet dat je op de plaat echt goed hoort wat ik allemaal heb meegemaakt. Een aantal dingen wordt steeds terug gebracht.’
Door jezelf. Je hebt er voor gekozen om een aantal onderwerpen aan te snijden.
‘Het is meer vanzelf gegaan. Het waren platen die uiteindelijk bij elkaar kwamen. Ik heb nooit echt een plan gehad om een album te maken.’
Is Rock & Roll een goede weerslag van waar Dio nu voor staat, of gaat het vooral over je verleden?
‘Muzikaal geeft het heel goed weer waar Dio voor staat. je kan heel goed horen met wat voor muziek ik ben opgegroeid, door welke muzieksoorten ik ben beïnvloed.’
Namelijk door van alles en nog wat, Rock & Roll klinkt ontzettend divers. Maar de muziek op de plaat heb je natuurlijk niet zelf gemaakt.
‘Ik heb natuurlijk wel zelf voor voor die muziek gekozen. Eigenlijk heb ik de muziek wél zelf gemaakt, omdat ik steeds tegen Twan zei: laten we iets doen met dít, of laten we iets doen met dát.’
Het is geen muziek voor een Opposites-album.
‘Zeker niet. Ik denk niet dat Big2 anders een nummer als Tijdmachine had gemaakt. Ik was heel erg geïnspireerd door die track van Amy Winehouse en Mark Ronson. Ik vond dat ritme echt tof: tung-ke-dung-ke-dung-ke-dung-dung...’
Valerie.
‘Ik zei tegen Twan dat ik een sneller ritme wilde. Hij is wat dat betreft echt een robot; hij gaat gewoon achter zijn computer zitten en vraagt nog eens hoe je het ook al weer precies wilt. Het wilde refrein maar niet komen, maar Sef had ineens dat kinderrefreintje in zijn hoofd. Best wel tof! De beat was ook vrolijk, dus we gingen het maar proberen. De tekst floepte er ook gewoon uit, en zo hebben we Tijdmachine gebouwd.’
‘Natuurlijk ben ik daar wel mee begonnen, dat is de bron. Maar ik werd vroeger geraakt door alles wat er was. Mijn moeder haalde de ene dag een reggae-cd in huis, de volgende dag misschien eentje van de Red Hot Chili Peppers, de dag daarna weer iets heel anders. Dat heeft mij allemaal beïnvloed. Als kind keek ik elke dag naar TMF en MTV, waar je van alles naar je toe kreeg gegooid. Pop, rap, rock. Mijn broer luisterde naar Wu-Tang en Mobb Deep, en dat vind ik ook tof. Ik zie mijzelf als een spons. Ik zou kunnen zeggen dat ik echt een muziekliefhebber ben, maar dat betekent misschien dat ik een bepaald genre helemaal uitdiep. Zo zit ik niet in elkaar. Ik neem van overal het beste in mij op, en daar maak ik mijn eigen muziek van.’
Wat waren je favoriete platen van het afgelopen jaar?
‘Ik denk De Machine van De Jeugd Van Tegenwoordig, de laatste plaat van Kanye, maar die is nog niet zo lang geleden gedropt, en... wéinig hiphop vooral.’
Je noemt toch twee hiphopacts nu, al doen ze beide wel wat anders.
‘Ik zie hen niet als hiphop. Ik luister de laatste tijd ook veel naar die nieuwe plaat van Coldplay, Viva la Vida. Dat is gewoon echt muziek.’
Als je persoonlijk teksten schrijft, gaat dat vaak over onderwerpen die anderen, zeker op jouw leeftijd, voor hun ouders verborgen zouden willen houden.
‘Het was een enorme schrik voor mijn moeder toen ze voor het eerst het nummer Papa hoorde. Surinamers vinden vaak dat je je vuile was niet buiten moet hangen, dat houd je voor binnenshuis. Maar ze begrijpt denk ik wel dat een jongen als ik een keer zijn emoties gaat uiten. Dus ze vindt het toch wel mooi.’
Het is niet alleen dat je de was buiten hangt, je hangt het hele rek vol en zet er nog een schijnwerper op ook. Tijdens elke optreden dat ik van je hebt gezien, heb je het er over dat je zonder vader bent opgegroeid.
‘Misschien is dat omdat ik op zoek ben naar jongeren die dat ook hebben meegemaakt en die dat níet kunnen uiten. Ik spreek voor hen. In eerste instantie heb ik die track natuurlijk voor mijzelf gemaakt, maar daarna dacht ik ook: dit is veel groter, er zijn zo veel jongeren die zonder vader zijn opgegroeid. Er is nu eindelijk een soort van stem. Voor die track, Papa, heb ik het meeste respect gekregen. Van oudere mensen die niet naar hiphop luisteren, van kids. Het geeft voldoening dat ik dat gevoel heb kunnen weergeven. Het is goed om te weten dat ik dat kan.’
Het is een serieus onderwerp, waar je vervolgens entertainment van maakt. Je melkt het wel een beetje uit tijdens optredens. Wordt het niet enigszins goedkoop op den duur, of kun je dat gevoel blijven vasthouden?
‘Elke keer dat ik die track live doe, voel ik het opnieuw. Ik denk dat het nog steeds een oprechte plaat is, ik probeer het niet uit te melken.’
Ik zou het mij kunnen voorstellen dat je er een dubbel gevoel bij hebt als je het met een glimlach op een podium staat te performen, en er nog geld aan verdient ook.
‘Ik heb nooit een track geschreven om zielig over te komen. Het is iets waar jongeren zich aan kunnen vasthouden. Tracks als Blijf Lopen en Laat Niet Los snijden ook gevoelige onderwerpen aan, maar ik benader ze positief omdat dat mijn instelling is. Als je ooit in de put hebt gezeten, wil je niet terug. Dus waarom zou je naar een emotionele, zielige rapper willen luisteren? Als je in de put zit, wil je daar niet aan herinnerd worden. Dan kan ik liever hoop uitstralen, dan negativiteit.’
Je noemde net Kanye West. 808s & Heartbreak is wel een plaat van iemand die duidelijk in de put zit.
‘Ja. Ik kan het ook niet elke dag luisteren, dan word ik gewoon depressief. Ik vind het mooi dat hij dat durft. Je hebt zo weinig rappers die zichzelf zijn. Ik wist ook lange tijd niet wat ik moest doen met mijn muziek, waar ik naartoe wilde. Uiteindelijk dacht ik: waarom doe je niet precies wat jíj wilt doen? Waarom heb je niet gewoon schijt aan de rest? Waarom zou je niet jezélf gelukkig maken? Toen ik begon met rappen, luisterde ik veel naar Opgezwolle. Zo moet het, dacht ik, een eigen kliek vormen, dit, dat. Maar zo ben ik helemaal niet. Je kan beter jezelf zijn en aan het einde van de dag met een lekker gevoel in bed liggen.’
Volgens mij is het voor veel mensen van zestien jaar heel moeilijk om zichzelf te zijn.
‘Veel rappers vinden dat nog steeds moeilijk.’
En je hebt het wel steeds over vroeger, maar je bent nog steeds vrij jong. Ik vind het moeilijk om mij voor te stellen hoe jij in kennelijk heel korte tijd een schijnbaar heel stabiel persoon bent geworden.
‘Dat komt denk ik omdat ik in zo’n stabiele omgeving verkeer. Ik zie zo veel mensen naar wie ik opkijk, wat mij forceert om snel op te groeien.’
‘Ha ha. Ze hebben ook een andere invloed op mij gehad, ja. Maar Willem, die hier een paar straten verderop woont, heeft gewoon een huis gekocht. Die heeft zijn rijbewijs. Jerry [van The Partysquad] ken ik al vijf of zes jaar. Hij was toen ook twintig, en altijd keihard aan het werk om zaken op te zetten. Hij heeft nu zijn eigen bedrijf en staat fokking groot in de scene. Ik moet echt iets doen! Vooral omdat die hele muziekwereld zo onstabiel is. Je moet wel snel opgroeien als je wilt overleven.’
En als je dat aan kan, en er het talent voor hebt. Want daar werd wel eens aan getwijfeld.
‘Zeker. Aan alle kanten. Ik heb diep in de put gezeten, waar ik dacht: je hebt het geprobeerd, maar je zal echt moeten stoppen.’
Je was op een punt waarop je dacht dat je moment voorbij was?
‘Ja. Ik had jarenlang de backups voor Darryl gedaan en dat verdiende lekker maar ik werd steeds meer naar de achtergrond gedreven. Het ging van Dubbel D naar Darryl & Dio naar Darryl-en-de-backup-rapper-van-Darryl. Ik had geen greintje respect meer. Iedereen om mij heen zei dat ik het niet ging maken, ook vrienden als Reverse en Jerry. Dus stopte ik met die backups. Maar wat moest ik nu doen? Ik had al mijn energie in Darryl gestopt. Was dat voor niks geweest? Hoe kon ik nog terug komen? Ik keek naar Soesi B, de backup van Yes-R. Zou hij nog een carrière kunnen opstarten? Het enige lichtpuntje was dat ik wist dat Ali B ooit de backup-rapper van Raymzter was geweest. Maar was het niet te laat voor mij? Ik dacht echt dat het niet meer ging werken. Maar ik ben heel slecht in falen. Ik kan het gewoon niet, ik moet wel doorgaan, doorzetten.’
Als je faalt, ga je af?
‘Ja. Ik zou niet meer met mijzelf kunnen leven, ik zou het leger in moeten gaan of zo. Ik ging dus opnieuw bouwen. De Grote Prijs leek mij goed voor mijn stage performance. Ik moest weer muziek maken. Reverse staat heel dicht bij me, en Big2 kende ik gewoon. Ik dacht: laat me gewoon een trackje met hem maken. De eerste was Okee en daarna kwam Wat het is meteen. Het klikte tussen Big2 en mij, hij werd steeds meer mijn vriend.’
En toen kwam Dom, Lomp & Famous.
‘Ik was vet blij. Ik had een track met Willie Wartaal en The Opposites! Steeds meer mensen vertelden mij dat ik best wel hard kwam op die track. Ik dacht: kan ik echt mijn mannetje staan tussen die mensen die hun strepen al echt verdiend hebben?’
Heb je in de tijd die daar aan vooraf ging, hard geoefend op je raptechniek, veel nummers geschreven? Je was een half mislukte backup-rapper.
‘Ik heb nog steeds niet veel nummers geschreven. Ik denk dat ik gewoon mentaal verder groei. Ik moest gewoon hard komen. Twan geloofde heel sterk in mij. Hij zei: je bent vet, je bent gruwelijk, ga zo door. Ik begon steeds meer in mijzelf te geloven.’
Dat was je niet gewend om dat te horen. Waarom zeg je in Dom, Lomp & Famous tot twee keer toe “noem mij anonymous”?
‘Omdat ik niemand was! Ik zat wel in het uitgaansleven, maar ik was niet populair of zo. Dat ik beschrijf hoe ik meisjes hier en meisjes daar zie, is echt braggen.’
Tot ze echt voor jou begonnen te komen. Dat lijkt me een rare gewaarwording. Heb je daar aan moeten wennen?
‘Ja. Ik was een jaar gestopt met uitgaan, omdat ik mijzelf niet zonder status wilde vertonen. Pas door The Opposites ben ik weer echt begonnen met uitgaan.’
‘Dat is mijn spontaniteit, dat ik op het podium kan staan en een beetje mijn ding kan doen. Maar het gaat mij niet gemakkelijk af, zeker niet. Ik stress voor elk optreden, ik wil dat alles perfect is en dat is nooit zo.’
Was je erg teleurgesteld dat je de finale van de Grote Prijs van Nederland niet won?
‘Nee. Ik heb het gedaan voor de stage performance en mijn show was er niet sterk. Als ik nou een gruwelijke show had neergezet... Daarnaast: ik heb stage-ervaring opgedaan en die prijs kon mij niet zo veel schelen. Ik wist toch al dat de clip van Stuk zou worden geschoten. Dus laat maar hangen.’
Waarom was die finale niet zo’n goede show, was je te zenuwachtig?
‘Ja. Er waren te veel verwachtingen rond mij terwijl ik basically nog steeds niemand was. Misschien had ik ook meer mensen moeten uitnodigen. Het geeft je toch een comfortabel gevoel als al je mensen er staan. Dan doe je grager een show dan wanneer Den Bosch daar met zestig man en middelvingers in de lucht staat.’
Rock & Roll begint met twee swagger-tracks en gaat vervolgens verder met een hele rits min of meer serieuze nummers.
‘Iedereen had natuurlijk een plaat verwacht met allemaal Dom, Lomp & Famous-nummers. Maar ik vind het enigszins een beetje belangrijk dat de mensen wel een beetje weten wie ik ben. Misschien dat je me op tv ziet lachen, maar wat schuilt achter die lach? Ik ben misschien altijd vrolijk maar dat betekent niet dat het elke dag goed met me gaat, dat ik altijd lachend wakker word.’
Komt die boodschap over? The Opposites hebben vorig jaar ook best een serieuze plaat gemaakt, maar iedereen kent ze nog steeds van hun feestimago.
‘Tracks als Papa, Blijf Lopen en Duivelszoon komen denk ik wel over, ik heb daar heel veel reacties op gehad. Niet dat ik vind dat nummers als Aye slecht zijn.’
Over Duivelszoon gespoken, ben je gelovig opgevoed?
‘Nee. Maar elke keer als ik echt echt in problemen kom, is er toch iets in mij dat zegt: God, laat het niet... Dan praat ik toch tegen iemand en hoop ik dat het weer goed komt. Ik zeg ook: En ik hou van m’n chick, maar soms wil ik vreemdgaan. Mijn vriendin snapte dat niet.’
Dat lijkt me ook best wel heftig om te horen.
‘Natuurlijk. Maar ik wilde al mijn slechte kanten noemen, en ik wíl niet vreemdgaan maar het komt gewoon in mij op als ik in de club sta. Dit, dat, zus, zo, weet je. Dat is de duivel die op je inspreekt. Daarom zeg ik: Jezus, waar ben ik mee bezig?’
Jullie zijn nog steeds bij elkaar?
‘Ja, zeker. Ik houd enorm veel van mijn vriendin. Daarna maak ik het weer goed met een track als Cool, die ik voor haar heb geschreven.’
Je hebt geen stress meer, het leven straalt je tegemoet. Heb je nog wel inspiratie als het tijd wordt om een tweede plaat te schrijven?
‘Ik denk dat ik wel een paar dieptepunten moet beleven, anders gaat het een rare plaat worden.’
‘Er moet wel een aantal dingen gebeuren, ja. Ik denk dat mijn volgende plaat echt een plan moet worden. Het wordt waarschijnlijk een heel Reverse-album, een heel andere sound. De tracks voor Rock & Roll heb ik geschreven omdat het mij allemaal overkwam. Ik denk dat ik nu meer in de lijnen ga werken.’
Je hebt de afgelopen twee jaar vooral onder de vleugels van The Opposites geopereerd, met alle voordelen vandien: inspiratie, motivatie, een top-producer, een kruiwagen. Maar je wilt natuurlijk niet door het leven gaan als de derde Opposite.
‘Dat merk ik heel weinig, hoor, dat ik zo zou worden gezien. Dit album heeft toch een andere sound. Ik ben geen slap aftreksel van The Opposites. Natuurlijk hoor je Big2’s invloed als producer, maar ik spreek ook een heel ander publiek aan. Het is iets breder gegaan. Na Slaap wilden The Opposites echt hard komen, en deden ze Geen Klasse, Geen Stijl. Ik heb dat niet. Ik vind Tijdmachine echt een vette track.’
Heb je nog veel contact met Darryl?
‘Niet echt, maar we zijn cool. Ik zag hem gisteren nog in de club en dan chillen we gewoon. Dat is een ding wat gewoon klaar is, denk ik. Al denk ik dat ik, als ik geen succes had gevonden, hem mijn leven lang zou haten.’
Is het niet bizar dat jij nu bijna een bekende Nederlander bent en de mensen zullen zeggen: Darryl wie?
‘Ja. Het moet moeilijk zijn geweest voor hem. We hadden drie, vier boekingen per week, dat ging gewoon goed. En nu is mijn album eerder uit dan dat van hem, terwijl hij al veel langer een contract heeft. Het moest gewoon zo gaan.’
Wat heb jij aan Darryl te danken?
‘Als hij niet zo fucked up was geweest, was ik voor altijd zijn backup-rapper gebleven en had ik geen eigen carrière gehad. Ik heb mijn carrière eigenlijk aan hem te danken.’
Stel: die Tijdmachine komt er, Sef kan ‘m betalen. Waar gaan we naartoe?
‘Ik denk dat ik zou terug gaan en een miljoenenbedrijf zou opzetten. Ik denk niet dat ik naar een persoonlijk ding terug zou gaan.’
Dat is wel waar het nummer over gaat, toch?
‘Ja, maar aan het einde zeg ik ook: ik ben blij met wie ik ben, ik zou helemaal niet willen veranderen. Al die dingen waar ik het over heb, hebben mij juist gevormd, en ik ben trots op wie ik ben.’
Als jij netjes naar school was gegaan, je huiswerk had gemaakt en een brave jongen was geweest, dan zaten we hier nu niet?
‘Ik denk het niet. Dan was ik een studentje geworden. Grappig hoe dat allemaal kan lopen, hè?’