Brainpower doet het voor Hip Hop
"Ik ben gewoon enthousiast over het genre."
"Juist in 2009 ga ik knallen met veel nieuwe muziek, zowel Nederlandstalig als Engelstalig en een tweede theatertour!" aldus Brainpower in een reactie op het winnen van de Lifetime Achievement trofee tijdens de State Awards eind 2008. Vooruit, zijn tweede theatertournee ging afgelopen zaterdag in de Goudse Schouwburg in première, die belofte loste Gertjan Mulder (34) nog net dit jaar in. Maar dat nieuwe materiaal houdt hij nog even stil. Eerst een verzamel-cd/dvd met hits en persoonlijke favorieten. Het titelnummer Mijn Manier is het enige verse werk dat dit jaar verschijnt.
Zijn Nederlandstalige en Engelstalige albums waren simpelweg nog niet af. Het 'grootste hits' verhaal kwam er op advies van een vriend uit Londen. "Een hele ervaren jongen die met Soul II Soul en Erykah Badu heeft gewerkt. Hij zei: 'Brain, ten years after your first single it's time for a greatest hits.'" En Brainpower dacht: hij heeft gelijk. "Alles bij elkaar, de albums, ADHD, live album, boek en een plaat voor Coca Cola, dat zijn toch tien projecten in tien jaar."
Die opvolger van Hart/Hard komt er heus en ook het werk aan het Engelstalige album loopt ondertussen door. "Dat wilde ik echt dit jaar uitbrengen, maar het is zo'n lang proces. En ik wil dat het helemaal perfect is." Brainpower heeft tussen de veertig en vijftig tracks klaar. Daar moeten er veertien of vijftien van op de plaat komen en daarvan moet hij er nog vier (opnieuw) opnemen. "Deze week heb ik weer een track gemaakt waarvan ik denk, wow die moet er ook op. Dat is gevaarlijk." Er zijn ook al drie clips geschoten, waarvan eentje in New York. "Ik heb één track waar bijna iedereen uit de Amsterdamse en Rotterdamse hiphop in zit, die clip is ook al af. Het is gewoon zo'n droom om een Engelstalige plaat uit te brengen."
In het begin dus vooral in het Engels, zijn Nederlandse nummers hield hij voor zichzelf. De eerste vijf jaar oefende hij met vriendjes in het Kasteel in Alphen. "Gasten speelden allemaal rock op mijn school, dus je kreeg ook die combinatie van rock en rap." Ellenlange freestyles met riffs van Deep Purple. Eén van zijn eerste nummers heette Back To Boring. "Over een saaie schooldag." In de periode '90/'91 kwam hij al regelmatig in Amsterdam en vanaf '93 was het vooral een kwestie van veel open mic's en freestyle battles aflopen. Inmiddels studeerde Mulder ook Communicatiewetenschappen in de hoofdstad. Maar dat was vooral een goed excuus, zijn leven draaide inmiddels al om hiphop. Hij haalt gretig herinneringen op. Aan sessies bij Dutch Masters en de radioshow van Murth op het Koningsplein: "Er was er eentje met QF, Brainpower, Swift, Cyclone, Shy Rollarock. Legendarisch. Ik heb die shit nog ergens." De bovenzaal van Paradiso was het mekka. B-Boy Extravaganza, Brainpower als host bij de Bassline avonden en als mc bij drum 'n bass feesten in de Roxy. Freestyles met Cousin Steve en Shyrock. "Shy zei altijd: Brain we moeten zo goed kunnen freestylen als Jazzmatazz muzikanten met toetsen om kunnen gaan." Thuis freestylen op zondagmiddag. "Alles opnemen op een TDK bandje van 90 minuten. Pas als je de klik hoorde na drie kwartier was het klaar." Fat Beats kwam op een gegeven moment. "Daar werd het gewoon een sport. Dan ging het van: 'Brain is er weer, heb je even een uur. Gaat 'ie rappen over alle platen aan de wand.'" Hoe moeizaam en underground het ook allemaal was en hoe weinig mainstream exposure het ook had, het was een magische tijd. "Als je tussen de 18 en 22 bent kijk je natuurlijk ook anders naar het leven. Dan ben je nog immortal."
Rond '94/'95 had hij al een Nederlandstalig nummer: 'MC's hebben niks te zeggen'. In een A Tribe Called Quest-achtige stijl. Samen met beatmaker Bas Bron, die later de Neger des Heils werd. Hoe ging het ook alweer. "'Hey yo mc's zijn irritant. Zoals wat? Zoals de meeste reclames over maandverband.' Heel erg Phife Dawg." Met Bas Bron had hij een hele goede klik. "We hadden ook een bandje, the Chocoholics. Sander Lanen, de broer van Faberyayo, was de bassist. Faberyayo kwam een keertje kijken bij onze oefenruimte, hij was toen elf of twaalf. Heel fanatiek al, met een Wu-Tang shirtje." Mulder en Bron woonden toen ook samen in een huis. "Waar ik nu mijn sneakerkamer heb, daar is hij begonnen hij met beats maken. Je hoorde altijd funk-achtige housedingen uit zijn kamer en uit die van mij keiharde hiphopbeats." In 1996 was er De Boem Met De Bla Bla. "Toen werd voor mij echt duidelijk dat het geen grap was. Heel veel mensen hadden toen zoiets van: wat, ben jij dit?"
Zoals gezegd is de periode 2001-2008 goed gedocumenteerd op Mijn Manier. Van Door Merg & Brain, via zijn grootste hit Dansplaat naar One Mic en De Vierde Kaart en Non Stop. State sprak sinds de oprichting in 2005 ook diverse keren met Brainpower. Check de interviews met hem uit 2005 en 2008.
In Mijn Manier, de theatershow geeft Brainpower een carrièreoverzicht in vogelvlucht. Hij vindt dat hij veel risico neemt met hiphop in het theater om de game verder te pushen. "Dat mensen dat niet altijd zien geeft niet, maar het is wel zo. Ik doe het voor hiphop in Nederland om te kijken of je door kan groeien als bijvoorbeeld iemand als Frank Boeijen in de jaren tachtig. Die doet nu vijftig, zestig shows ieder jaar. Kun je dat met Nederlandse hiphop doen? Hoe kom je er achter? Door het gewoon te proberen."
Wanneer is zo'n theatertournee een succes? "Het is gewoon moeilijk om een zaal vol te krijgen. Als je 60 procent van alle kaarten verkoopt over een hele tournee dan doe je het goed in het theater. Ook bij grote namen als Howard Komproe werkt het zo. Ik was een keer bij Tony Danza van Who's The Boss in New York. Daar zaten 240 man. Die zitten er ook bij mij in Zoetermeer."
Zijn publiek is heel divers. Voor sommige kinderen van acht of negen is hij die jongen uit de film Afblijven. In het theater moest een vrouwtje van zeventig huilen om Je Moest Waarschijnlijk Gaan. En in Amsterdam-West zijn er tien Marokkaanse gasten die vragen of hij precies dat nummer wil doen bij een clubshow omdat ze een vriend hebben verloren. Het maakt hem blij. "Dat is wat ik ben en het is mijn manier."
We hebben een paar oude freestyles van Brain gevonden en in een mapje gegooid. Download ze nu!