Kern Koppen doen niet aan kaders
"Dit is nu onze sound, maar het kan over een jaar weer helemaal anders zijn."
"Voor mensen die graag naar hiphop luisteren en een bepaalde formule gewend zijn is het even schrikken. Die vragen zich af wat we nu weer aan het doen zijn." Tommy2 denkt even na, en vertelt verder: "Terwijl genoeg mensen het ook relativeren en het album gewoon als een 'rapplaat' zien. Maar je kan onmogelijk een betoog gaan houden voor je muziek. Het is wat het is."
vlnr: Tommy2, Ki & Ahab
Samen met broers Ahab en Ki vormt Tommy2 de Kern Koppen. Ze zitten in Tommy’s woonkamer, die vol staat met dozen. Hij verontschuldigt zich: “Ik ben verhuisd naar Amsterdam, heb gisteren voor het eerst daar geslapen. Dit zijn de laatste dingen die nog over moeten.” Terwijl ze wat ruimte maken om te zitten vertellen ze over de response die ze in hun thuisstad krijgen op debuutalbum ÉÉN. “De reacties op het album waren waanzinnig”, vertelt Ki. Wel valt ze op dat de meest positieve reacties vaak komen van mensen die je niet meteen als ‘hiphopfan’ zou omschrijven. Ahab: “We hebben nu wel een wat ouder publiek dan eerst, ik denk dat bijna de helft van de bezoekers op de releaseparty dertig plus was.” Ki kijkt hem een beetje ongelovig aan en Ahab verbetert zichzelf snel. “Ok, misschien een kwart.”
Dat het publiek van de Kern Koppen wat ouder is, vinden ze niet vreemd. ÉÉN is een album dat zich niet vast wil binden aan een genre en veel Jazz en Spoken Word invloeden kent, iets waarmee ze een verschuiving hebben gekregen van hun doelgroep. Ki: “Je hebt wel breed denkend hiphop publiek, maar kijk eens naar het festivalpubliek. Dat zijn mensen die sowieso niet heel erg genre gebonden zijn en voor alles openstaan. Die mensen willen we bereiken met deze plaat.” Ook merkt hij de positieve reacties onder Jazzliefhebbers. “Vaak komen er dan mensen naar me toe die positief verbaasd zijn door wat ze hebben gezien of gehoord. En dat is iets wat we niet willen onderschatten van die plaat, het spreekt een hoop mensen aan.”
Tommy legt uit dat ze ook binnen de hiphopscene wel wat reacties hebben gehad. “Vaak hoor je dan ‘Sorry, maar ik begrijp dit gewoon niet, ik kom er niet in’, maar je hebt ook mensen die zeggen ‘ik heb het album toch nog een kans gegeven en vind het nu echt waanzinnig’, en dat is leuk om te horen.” Dat ze mensen mogelijk zouden afschrikken met de plaat hadden ze ook wel ingecalculeerd. Ki: “Het is misschien gek om dit tegen een magazine te zeggen dat vooral mensen aanspreekt die naar hiphop luisteren, maar ik vind het niet belangrijk of mensen ons kaderen als hiphop. We zijn meer dan alleen hiphop artiesten. We zijn ook beeldende kunstenaars en muziekliefhebbers in hele brede zin, dus ik vind het niet gek dat je dit terughoort op onze plaat.”
Niet dat ze pretenderen dat iedereen dit een goed album vindt, maar ze denken wel dat er genoeg mensen zijn die het waarderen, juist omdat het anders klinkt. “Het kon ook niet klinken als een ‘normaal’ album”, legt Ki uit, “omdat het door veel toevalsfactoren tot stand is gekomen.” Die toevalsfactoren zijn de muzikanten die in een urenlange jamsessie het album haar sound hebben gegeven. Dat was echter pas nadat producer Tommy2 een tijdlang in zijn eentje de basis voor het album aan het maken was. Het proces van de juiste samples zoeken en drums eronder zetten deed hij zonder enige inmenging. Pas toen hij zijn ‘schetsen’ klaar had, zijn ze met een aantal muzikanten de studio in gegaan. “We hebben de schetsen van Tommy voor ze afgespeeld, en zij zijn daarop gaan jammen. Dat werd een jamsessie van zes uur, en Tommy is daarna gaan selecteren wat hij wilde gebruiken voor het album. De muzikanten hebben puur op eerste impressie gespeeld, dus als we die jamsessie een dag eerder hadden gepland, had het album heel anders geklonken.”
Tommy vervolgt: De ontwikkeling die we samen hebben doorgemaakt hoor je ook heel goed op het album. Vroeger wilden we graag sturen, om zo een bepaalde sound te creëren, en dan is het een onwijze strijd om het juiste eindresultaat te krijgen. Deze keer hebben we dat gewoon losgelaten. En daardoor heeft het album ons ook enorm verrast. Ik heb nog nooit zo van een eigen plaat genoten.” Iets waar ook Ki zich bij aansluit. Hij luistert nog regelmatig naar het album. Niet om zichzelf te horen, maar omdat juist de muzikanten een grote rol hebben: “Bijna de helft van het album is instrumentaal, en ik geniet van wat andere mensen muzikaal aan ons project toevoegen.”
Omdat het album één verhaal moest worden is er besloten zo min mogelijk vocalisten te benaderen. Volgens Ahab is het heel moeilijk om andere artiesten op je album te laten meedoen, en het toch persoonlijk te laten klinken. “We houden van samenwerken, begrijp me niet verkeerd. Maar ik vind het juist wel iets goeds van de plaat dat het ons ding is geworden en dat je als luisteraar misschien wat meer moeite moet doen om erin te komen.” Het gaf ze de ruimte om veel autobiografische elementen in het album te stoppen. Zoals op het nummer Pest Kop, dat gebaseerd is op dingen die Ahab heeft meegemaakt in zijn jeugd. Toch gunt hij zichzelf wel de vrijheid om te spelen met de feiten. “Met muziek kan ik mezelf uiten en dingen van me af schrijven, maar het is niet allemaal letterlijk zo gebeurd. Het blijft een kunstvorm, en het draait meer om de moraal van het verhaal dan de karakters. Iedereen moet zich erin kunnen herkennen.”
Toch willen ze niet dat ÉÉN nu als blauwdruk wordt gezien voor alles wat Kern Koppen in de toekomst gaat doen. Ki: “Een groep als The Roots probeert zichzelf ook ieder album te herontdekken. Wij zitten nu in deze fase, en we blijven groeien, dus het is niet reëel om te zeggen dat dit onze sound is. Dit is gewoon hoe we nu klinken, maar dat kan over een jaar weer helemaal anders zijn.” Het zou dus ook zomaar kunnen dat er op een volgend album wel andere mensen te horen zijn. Maar het is niet zo dat ze de drang hebben om Den Haag op de kaart te zetten. Ahab: “Ik vind dat zo’n rare uitspraak, ga naar Google Maps en je ziet Den Haag zo op de kaart staan.” Ondanks dat Den Haag niet echt als een ‘hiphopstad’ kan worden bestempeld, is er volgens Ki genoeg talent te vinden. “Er is hier niet echt een industrie, hoogstens een paar guys die zelf proberen iets te doen. Je hebt mensen als Jimmy G, die maakt moves. Beestachtig, die doen het ook goed. Je hebt ZiRe, een hele jonge rapgroep die laatst op een tape van TLM stond. Wilde Westen records doen ook hun best. Ik hoop dat Den Haag als hiphopstad kan groeien, maar ik zie het niet als mijn taak om dat voor elkaar te krijgen.”
Tommy vult aan: “Wij zijn qua muziek maken niet afhankelijk van of Den Haag een hiphopstad is. Wij hebben onze sound en creativiteit juist kunnen ontwikkelen omdat Den Haag geen hiphopstad is.” Ki wil er toch nog wat aan toevoegen en is ervan overtuigd dat het talent in Den Haag succesvol kan zijn in de huidige hiphopscène: “Want hiphop in Nederland is groter dan ooit, het is volwassen aan het worden. Kijk bijvoorbeeld naar wat jongens als Zwart Licht en Winne vorig jaar hebben gedaan en hoe ze daarmee de kwaliteit enorm omhoog hebben getrokken. Je ziet bij hiphopconcerten gewoon grotere moshpits dan bij een show van Metallica.”
Samenwerken met andere rappers zien ze dus wel zitten. Iets wat niet geldt voor andere producers. Op het NulPunten project gebeurde dit wel, maar een Kern Koppen album zal altijd compleet door Tommy2 worden geproduceerd. Die ziet zichzelf ook niet snel voor andere artiesten aan de slag gaan. “Ik heb eigenlijk nooit echt buiten de Kern Koppen geproduceerd. Ik voel mezelf ook niet echt een hiphopproducer. Veel producers hebben, bij wijze van spreken, duizend beats liggen en zo werk ik niet. Ik vind het gaaf om een heel album te produceren met een artiest waarmee het klikt, zodat ik creatief ook uitgedaagd wordt. Als mensen me soms om een beat vragen, kan ik ze ook alleen maar dingen van een paar jaar oud laten horen, want ik bewaar bijna niks.” Ahab roept lachend: “Tommy heeft gewoon geen beats!” Ki voegt eraan toe: “Als hij iets gaat maken, is het met een doel. Hij moet bezig zijn met een project.”
Die projecten zijn er in 2010 genoeg. Zo is er sprake van een rap-opera, waarbij Tommy2 de productie gaat doen. Ook zijn er plannen om rondom het WK Voetbal in Zuid-Afrika die kant op te gaan en daar samen te werken met Zuid-Afrikaanse artiesten. Het is dan de bedoeling dat één van die artiesten naderhand naar Nederland komt, om hier nog meer samen te gaan doen. “Ik wil zeker nog wel een album van iemand anders produceren, maar dat komt vanzelf. Op dit moment heeft ons debuutalbum prioriteit.”
Het debuutalbum dat ze voorlopig niet meer verkopen, en ook niet meer te downloaden is op hun site. De reden hiervoor is dat ze druk bezig zijn om het album een officiële release te geven. Er zijn gesprekken met een aantal labels, maar om niks te jinxen willen ze niet teveel in detail treden. Ki: “De plaat gaat sowieso nog in de winkels komen, alleen met welke partij is nu nog niet helemaal duidelijk. We zijn wel aan het oriënteren, maar we kunnen nog geen namen noemen.” Het idee om het album opnieuw uit te brengen, kwam niet van de Kern Koppen zelf. “We kregen regelmatig van fans te horen dat dit een plaat was, die een groter platform verdiende”, vertelt Ki, “en toen ook mensen uit de industrie dit vaker zeiden, hebben we besloten naar die adviezen te luisteren.” Ze zien het tekenen van een deal bij een platenlabel dan ook niet als een knieval. “We doen nog steeds alles zelf, schieten onze eigen video’s, mixen alles zelf. Maar voor een goede distributie is het noodzakelijk om een andere partij erbij te betrekken.”
Achteraf gezien kwam het album misschien ook te vroeg. Ze beloofden hun fans dat er direct na het NulPunten project een album zou komen, en wilde zich graag aan die belofte houden. Ki: “We hebben het album niet heel erg tactisch gepland. We hebben het gemaakt, uitgebracht, en toen was het van ‘ok, en nu?’ Nu zijn we zover dat we realiseren dat we een hoop niet hadden geregeld. Zo was er geen tour om de plaat te promoten.”
Het was een leerzaam proces, dat ervoor heeft gezorgd dat ze nu in vergevorderde gesprekken zijn met een boekingskantoor. En er zijn al plannen om alle grote festivals langs te gaan met het Silent Disco concept, hoewel ze aangeven dat dit plan, net als een hoop andere plannen, nog in de opbouwfase zit: “2009 was een studiojaar, maar dit jaar willen we echt gebruiken om het album de ruimte te geven om te groeien. We hebben nog geen idee wat er allemaal gaat gebeuren, maar dat er een hoop gaat gebeuren staat vast.”