Killing Skills maakt af
“Weinig mensen realiseren zich dat dit een vak apart is”
Door de groeiende populariteit van Hip Hop hebben veel mensen er wel oren naar; gelukkig heeft er ook een groep echt oren vóór. Twee heren die de ruis uit de Nederlandse raps mixen en masteren zijn Jaap Wiewel en Chris van Rootselaar, de mannen van Killing Skills. "Ik heb het idee dat er heel veel mensen zijn voor wie we dingen kunnen doen; ze hebben ons alleen nog niet allemaal weten te bereiken," lacht Jaap.
vlnr: Jaap Wiewel, Chris van Rootselaar
Het duo achter producties voor onder andere Dret en Krulle, Steen en Redlight Boogie wacht dit echter niet af. "Soms horen we een act waarvan we denken dat we er wat mee kunnen maar die personen moeten er ook wel voor in zijn om op een professionele manier iets met hun werk te doen. Je hebt veel mensen die wel goede muziek willen maken maar niet de instelling hebben om er professioneel mee bezig te zijn," vervolgt hij. "We benaderen zelf ook acts," vertelt Chris, "maar dat doen we vaker voor producties dan voor mixen." Eén van de artiesten op wie ze afgestapt zijn, is Joe Kickass. "Een maat van ons die nu inmiddels de back up MC van Joe is," vervolgt Van Rootselaar, "kwam naar ons toe omdat hij op internet wat van zijn nummers had gehoord. Hij liet ons wat horen en ik heb meteen Joe’s zus gebeld om zijn telefoonnummer te vragen. Zij had ons al eerder een cd van hem gegeven maar we waren er nog niet aan toegekomen om die luisteren. We nodigden hem uit in onze studio, het klikte meteen en," besluit hij, "we hebben zijn onlangs uitgekomen Let Me Introduce EP met hem gemaakt."
Tijdens de Grote Prijs van Nederland was Kickass overigens niet de enige deelnemer die kon rekenen op hun expertise. "Tijdens de competitie van 2009 hebben we ook de nummers van Fotosynthese en Dret en Krulle gemasterd. Zij" vertelt hij over de tweede winnaars uit het Bijlmerstyle-kamp "lazen in hun juryrapport de kritiek dat de mixage niet goed was. We hebben toen hun shows tijdens de halve finale en de finale gemixt en gemasterd en je hoorde meteen het verschil," herinnert Jaap zich. "De beats pompen gewoon tien keer zo hard en," legt Chris uit, "je verstaat iemands teksten veel beter als de muziek goed gemixt is. Jaap was voor Dret en Krulle ook geluidsman tijdens de finale in Paradiso en het scheelt gewoon een hoop als artiesten dat laten doen door iemand die hun muziek goed kent. Ik heb me tijdens de kwartfinales echt staan ergeren over hoe slecht het geluid soms is; dat is gewoon schadelijk voor je gehoor," zucht hij.
Dat niet iedereen hun ergernis deelt, betekent gelukkig niet dat jarenlang veelvuldig gebruik van koptelefoons hun tol hebben geëist. "Als leek hoor je vaak pas hoe slecht een act klinkt," stelt Jaap gerust, "als na hem of haar iemand optreedt wiens muziek wel goed gemixt is. Het merendeel van de artiesten die meedoen aan de Grote Prijs zijn beginnende acts en je hoort gewoon dat hun muziek niet goed gemixt is; dit lijkt dan ineens de standaard. Wanneer er tijdens zo’n avond iemand voorbij komt bij wie de mixage wel in orde is dan horen veel mensen het verschil wel." "Als je bijvoorbeeld bij een show van The Prodigy bent dan beukt de hele zaal uit elkaar maar je blijft ze goed verstaan," illustreert Chris. Gelukkig is het niet alleen wat je van ver haalt wat lekker luistert. "Waar ik ook altijd van genoot," herinnert hij zich, "waren de optredens van Opgezwolle. Delic had altijd alles zo goed gemixt!" "Een goede mixage en een goede mastering worden vaak onderschat wordt en dat is echt jammer: het zou de muziekindustrie zoveel mooier maken omdat muziek nu eenmaal beter overkomt als daar wel aandacht aan besteed wordt," pleit Jaap.
"Veel mensen," vervolgt hij, "realiseren zich niet dit een apart vak is: ze denken dat mixen en masteren betekent dat je als producer gewoon even een laatste zwaai aan de knop geeft. Als je kijkt naar hoe bandjes vroeger hun muziek opnamen dan wordt de scheidingslijn duidelijker. Je hebt een producer die zegt hoe het moet klinken en wat voor instrumenten er in het nummer te horen moeten zijn en waar de breaks moeten zitten; je hebt een engineer die daarnaast naar het technische deel van de opnames kijkt. De opkomst van nieuwe technologieën en het feit dat het voor mensen makkelijker wordt om bij wijze van spreken in hun slaapkamer een nummer op te nemen maakt dat het niet meer wordt gezien als apart onderdeel van het opnameproces." "Vaak denken mensen dat ze het wel even uit hun mouw schudden," gaat Chris verder, "Veel Hip Hop-beatcreators samplen van mp3 en dat zijn bestanden die je bijna niet kan mixen omdat het geluid ervan heel samengeknepen klinkt. Het is een soort van opdringerig schel geluid wat je nooit meer helemaal lekker kunt krijgen. Wanneer je van een plaat of een cd samplet dan zou je dat veel mooier in een mix kunnen leggen." Jaap gooit een mooie vergelijking in de groep van een platgedrukt cola-blikje dat je nooit meer helemaal gaaf zult krijgen. "Het is een rare maar wel een goede vergelijking," lacht Chris goedkeurend, "want iets dat kapot is kun je niet meer helemaal gaaf maken. Doordat de technische kant van muziek maken niet algemeen bekend is, blijft het iets wat onderschat wordt."
Op hun website staat naast een lange lijst met Twitter-berichten een vrijwel even uitgebreid overzicht met namen van artiesten voor wie ze werken en gewerkt hebben. Ook zijn er projecten waarvan Jaap tussen twee happen ontbijt vertelt dat ze nog niet officieel zijn. Zoals het er naar uitziet heeft het aantal opdrachten van het tweetal dus niet ontzettend te lijden onder de miskenning. "Volgens mij lijken we soms echt op twee oude lullen die alleen maar zeiken," lacht Jaap. Ondanks dat ze betrokken in plaats van betweterig zijn, zouden Chris en hij volgens sommigen best door kunnen gaan voor de Statler en Waldorf van de Nederlandse Hip Hop-wereld. Als antwoord op de vraag naar hun ergernissen vult hun studio in het Amsterdamse Volkskrantgebouw zich in rap tempo met voorbeelden van ruimtes met een slechte akoestiek. "Je merkt het," roept Jaap vanaf het balkon, "als je rondloopt in een ruimte waar het geluid overal anders klinkt." "Als dat zo is," gruwelt Chris, "weet je natuurlijk niet of het geluid in het stukje waar jij zit het meest betrouwbaar is." "Als ik bij een optreden ben en het geluid is niet goed geregeld," vervolgt Wiewel, "dan herinner ik mezelf eraan dat ik niet altijd aan het werk ben en dat ik soms ook gewoon moet kunnen chillen; aan de andere kant wil ik ook gewoon op de geluidsman af stappen. Niet omdat ik wil laten zien dat ik het beter weet maar omdat ik wil dat het beter klinkt. Soms zeggen ze dan ‘Rot op gast, bemoei je er niet mee!’ maar sommigen luisteren wel."
Eén van de acts naar wiens aanwijzingen zij zelf bewonderend luisteren, is de stuwende kracht achter de Lost ’N Found-mixtape. "Soms hebben Jaap en ik iets gemixt en dan komt Sugacane langs. Die hoort het bijvoorbeeld echt wel als de snare een nano-DB harder staat," lacht Chris. "Hij hoort zulke dingen en is zelf ook heel precies met hoe iets moet klinken. Hip Hop-beats klinken soms misschien minder mooi en helder dan bijvoorbeeld een pop-nummer maar er wordt wel heel goed over nagedacht omdat het juist op een bepaalde manier moet pompen." Deze manieren worden in de Killing Skills-studio meer beschouwd als richtlijnen dan als regels. "Je hebt eigenlijk voor elke muziekstroming regels wat betreft het balanceren van bijvoorbeeld vocalen en instrumenten," vertelt Jaap. "Maar," vult Chris aan, "als je creatief bent dan is het natuurlijk wel het leukst om die richtlijnen te misbruiken. Waarom zou Hiphop bijvoorbeeld een snare moeten hebben? Je kunt net zo goed een beat maken met het geluid van een regendruppel. Hierdoor krijg je nieuwe stijlen en richtlijnen. Timbaland en Dr. Dre zijn goede voorbeelden van producers die een eigen stijl hebben doordat ze de richtlijnen naar hun eigen hand zetten."
Zelf hebben ze vier jaar lang kunnen experimenteren tijdens hun opleiding Muziektechnologie. "In het begin," denkt hij terug, "gooien ze je echt in het diepe en krijg je lessen van piano spelen en muziekgeschiedenis tot puur wiskundig akoestiek berekenen." "Ze laten je met zo’n beetje alles wat er in de muziekwereld te doen is kennismaken. Je vindt misschien 10% leuk maar," begrijpt Chris, "daardoor weet je wel wie je bent en wat je wilt gaan doen. Terwijl je oefent, leer je wat qua mixage bij je past. Het belangrijkste is dat je de speakers en de ruimte waarmee je werkt kent en vertrouwt. Als je niet weet hoe jouw speakers reflecteren naar de buitenwereld dan kun je nooit mixen op de speakers waarop je afluistert. En iedere ruimte heeft een eigen klank."
Maar hoe zit het met de klank van de heren? "Onze eigen stijl begint steeds meer te komen maar onze kracht is juist dat we heel breed zijn. Hayzee maakt bijvoorbeeld beats die heel kenmerkend zijn; die haal je er zo uit. Bij onze beats zullen mensen dat minder hebben maar onze kracht," benadrukt Chris, "is dat we op deze manier met heel veel verschillende artiesten samen kunnen werken. Doordat we eigenlijk continue creatieve uitstapjes maken focussen we ons niet op een bepaalde stijl." Het scheelt dat dit ook niet altijd het zwaarst wegende criterium voor erkenning is. "In Amerika," vergelijkt hij, "heb je bijvoorbeeld Grammy awards voor engineers. De engineers van Pharrel en Timbaland worden echt beloond voor hun werk en die cultuur heb je nog niet echt in Nederland."
"Hip Hop in Nederland," troost Jaap ons, "gaat zeker wel heel hard vooruit. Eén groep," vertelt Wiewel terwijl hij het woord ‘movement’ inslikt, "waar we nu veel mee werken is Bijlmerstyle. Daar is een team ontstaan waarbinnen wij de engineers en producers in zijn; verder heb je nog managers, artiesten en clipmakers. Het is een aantal mensen met verschillende professionele achtergronden die aan één ding werken; iedereen doet waar hij goed in is waardoor er producten naar buiten worden gebracht die heel sterk staan. "Iedereen binnen die groep weet waar hij aan toe is en we zijn allemaal gewoon keihard aan het werk zonder over geld te zeuren," vult Chris aan. Dit overigens niet omdat de groep de dans der inmiddels uitgemolken recessie ontspringt. "Iedereen heeft hetzelfde doel, iedereen gaat echt voor het eindpunt en," vervolgt Van Rootselaar, "dan lukt het ook. Geld komt in dit geval op de tweede plaats. Als mensen ons benaderen om hun muziek te mixen dan lijkt het soms alsof geld verdienen ons enige einddoel is; wij mixen iemands muziek omdat een goed eindproduct voor ons het belangrijkste is. We zijn bereid daar veel tijd aan te besteden en dat kost inderdaad geld."
Voor het tweetal staat het groepsgevoel echter voorop. "Bij Bijlmerstyle is het geen opdracht maar een gemeenschappelijk doel," knikt Wiewel. "Met Joe Kickass hebben we dat ook: hij heeft eveneens een team van vijf mensen om hem heen die zich alllemaal over hetzelfde project buigen en om op die manier iets goeds neer te zeten. Wij merken gewoon dat dit heel goed werkt," vertelt Chris. "Het zijn samenwerkingen die goed werken omdat mensen elkaar hun ding laten doen. Ik denk dat het er in de Nederlandse Hip Hop langzaam naartoe gaat dat er meer teams gevormd worden van mensen die in eerste instantie misschien weinig met elkaar te maken hebben maar die wel heel efficiënt en snel aan een product kunnen werken. Het zou de kwaliteit van veel producten in ieder geval ten goede komen, voorspelt Jaap.
Speciaal voor State Magazine biedt Killing Skills een gratis te downloaden pakket met (exclusieve) tracks en remixes aan met tracks van onder andere M.O. & Brakko, Redlight Boogie, Joe Kickass en Anonymouz (Canada).
Klik hier om de Killing Skills exclusives te downloaden!
Bezoek voor het laatste nieuws over Killing Skills hun website:
http://www.killingskills.com
http://www.twitter.com/killingskills
http://www.youtube.com/killingskillsvideos
door Simone Zeefuik; Beeld door Tim Keen, 17Feb10
[Terug naar home] [Terug naar artikelen]
